Ein deutsches requiem

20 listopada 2005

Słowo wstępne

„Niemieckie requiem” (op. 45) jest największym dziełem oratoryjnym Brahmsa. Powstawało długo, prawdopodobnie już od 1861; główna praca przypadła jednak na lata 1865-68. Było to pierwsze dzieło Brahmsa, w którym w pełni spełniły się słowa Roberta Schumanna z artykułu „Nowe drogi” (Neue Bahnen) z 1853: jeśli zwróci on swą czarodziejską różdżkę tam, gdzie łączy się chóru i orkiestry potęga – użyczą mu swych sił, a my ujrzymy cudowny, zaklęty świat dusz.

Ein deutsches Requiem nawiązuje co prawda do katolickiej formy missa pro defunctis: tytułem czy wykorzystaniem chóru z solistami (baryton i sopran), ale w gruncie rzeczy oddala się od tradycji tak bardzo, iż formalnie utwór jest kantatą żałobną. W siedmiu częściach utworu, Brahms wykorzystuje piętnaście fragmentów biblijnych w tłumaczeniu Marcina Lutra. Kontrastowane są tu fragmenty smutne, koheletowskie w wymowie – z psalmowymi, pełnymi nadziei, pocieszającymi. Brahms we wspaniały sposób uniknął tutaj związania dzieła z religią chrześcijańską, nie wspomniał ani razu imienia Jezusa. Dzięki temu utwór ten ma wymiar ogólnoludzki; jest bliski zarówno katolikom czy muzułmanom jak i ateistom.

	tłumaczenie w formie pliku pdf (49KB)