muzykologia

19 listopada 2005

Pochodzenie

Pierwszy po ponad 50-letniej przerwie egzamin na muzykologię na Uniwersytecie Wrocławskim (lipiec 2004) składał się z części pisemnej i części ustnej. Część pisemna dzieliła się na trzy zadania, z których jedno polegało na podaniu trzydziestu definicji do zadanych haseł. Na podstawie tegoż zadania sporządziłem poniższy test; różni się on od oryginału właściwie tylko tym, iż tutaj należy podać odwrotnie niż na egzaminie: hasło do definicji, a nie definicję do hasła.

Pytania

01. Zasada konstrukcji dźwiękowej, polegająca na braku zależności pomiędzy poszczególnymi dźwiękami i akordami od określonego centrum tonalnego, np. toniki czy dominanty.

02. Oznaczenie płynnego przejścia od jednego dźwięku do drugiego wzdłuż skali dźwiękowej instrumentu.

03. Rozpiętość interwałowa między najniższym a najwyższym dźwiękiem utworu lub melodii.

04. Jeden z kierunków stylistycznych polegający na całkowitym rozkładzie linii melodycznej i na zastąpieniu jej kolorystycznymi plamami dźwiękowymi (dla przykładu u Weberna).

05. Chromatyczne podwyższenie lub obniżenie dźwięku składowego skali diatonicznej.

06. Struktura o jednakowym rytmie, np. w motecie.

07. Technika kompozytorska, operująca szeregiem wartości. Porządkujących nie tylko wysokości dźwięku, ale i inne jego cechy: barwę, dynamikę, agogikę itd.

08. W skali molowej lub durowej nazwa III lub VI stopnia.

09. Rodzaj współczesnej techniki kompozytorskiej, w której podstawowymi elementami strukturowymi dzieła są jego właściwości brzmieniowe (np. dzieła Edgara Varèse).

10. Termin określający pewien typ konstrukcji dzieła muzycznego, polegającej na zaleconej przez kompozytora, częściowo determinowanej, przypadkowości w realizacji wykonawczej pewnych elementów konstrukcji utworu.

11. W muzyce kameralnej XVII i XVIII wieku była to często partia klawesynu lub lutni, notowana w postaci jednogłosowej melodii basu z systemem oznaczeń cyfrowych.

12. Jeden z najstarszych typów techniki wielogłosowej z okresu średniowiecza, polegającej zasadniczo na prowadzeniu głosów w równoległych kwartach i kwintach.

13. Zasada stosowania współbrzmień złożonych z dwóch różnych funkcji harmonicznych.

14. Gama lub tonacja molowa z 5 krzyżykami.

15. Rodzaj techniki trzygłosowej, której efektem są paralelizmy współbrzmień tercjowo-kwartowych.

16. Technika kompozytorska charakteryzująca się brakiem centrum tonalnego i równouprawnieniem wszystkich dwunastu dźwięków z obrębu oktawy.

17. Rodzaj śpiewu zbliżony pod względem rytmicznym i melodycznym do deklamacji tekstu.

18. Starogrecka skala diatoniczna lub pierwsza z kolei skala w systemie średniowiecznych skal kościelnych.

19. Skala, w której nie pojawia się interwał półtonowy między żadnymi stopniami.

20. Rodzaj pierwotnej średniowiecznej dwugłosowości powstałej na terenie Anglii, a polegającej na następstwie równoległych tercji.

21. Zasada stopniowego wprowadzania w głosach utworu różnych przebiegów rytmicznych.

22. Następstwo czterech kolejnych dźwięków skali diatonicznej, tworzące interwał kwarty.

23. Łacińska nazwa stałych części mszy.

24. Starogrecka skala diatoniczna lub trzecia z kolei skala w systemie średniowiecznych skal kościelnych.

25. W muzyce menzuralnej termin oznaczający podział wartości brevis na trzy mniejsze wartości semibrevis. Symbolem tegoż podziału było koło: O.

26. Gama lub tonacja durowa z sześcioma bemolami.

27. Diatoniczny postęp 6 dźwięków; podstawa systemu solmizacyjnego Guidona z Arezzo.

28. Pierwotna forma wielogłosowości w IX-XII wieku. Inne określenie na dwugłosowość.

29. Linia basu organowego, towarzyszącego w unisonie najniższym dźwiękom w utworze.

30. Powtórzenie motywu lub tematu w proporcjonalnie dłuższych wartościach rytmicznych.